VECHT VOOR EEN SOCIALISTISCHE VERANDERING

Racisme en discriminatie nemen toe in Nederland, net als de steun voor extreemrechts. Racistische demonstraties tegen AZC’s, aangemoedigd door politici als Wilders, komen steeds vaker voor en bereiken een hoogtepunt met rellen zoals die in Den Haag in september 2025. Extreemrechtse partijen FVD en JA21, met verkiezingskandidaten die openlijk extreemrechts zijn of sympathiseren met fascisme, groeien in de peilingen. Hun virtuele zetelwinst compenseert het verlies van Wilders.

Racisme is ook structureel en alledaags: mensen met een migratieachtergrond hebben 17,3% minder kans op een vast contract, verdienen minder, hebben minder invloed op hun werk en lopen twee tot drie keer meer kans op fysiek geweld.

De opkomst van extreemrechts en racisme wordt niet tegengegaan door ‘centrum’ of ‘linkse’ partijen – zij dragen er juist aan bij. Partijen als CDA, VVD en D66 hameren op de noodzaak van immigratiebeperking. Ook GL-PvdA en zelfs de SP vinden dat immigratie aan banden moet worden gelegd. De migrant – arbeidsmigrant of vluchteling – wordt tot zondebok gemaakt. Dit alles versterkt extreemrechts en vergroot de steun voor hun ‘beleid’.

Niet migranten maar bezuinigingen zijn het probleem

We horen vaak dat ‘migranten onze banen afpakken’ of dat migratie de oorzaak is van de huisvestingscrisis. Maar arbeidsmigranten worden in feite dubbel uitgebuit: werknemers met een migratieachtergrond, vooral van buiten de EU, worden vaak gedwongen om werk te zoeken dat minder veilig is, waar ze meer worden uitgebuit en dat veel slechter betaalt, vaak onder dreiging van uitzetting. Het zijn niet de migranten maar de huurverhogingen door vorige en huidige coalities, het gebrek aan financiering voor sociale woningbouw en de uitbuiting door werkgevers die deze crises werkelijk veroorzaken.

De militariseringsplannen en de bezuinigingen die nodig zijn om deze te financieren, komen daar nu bovenop. Die schaden alle werknemers, migrant of niet. Problemen zoals de huisvestingscrisis, de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd naar 70 jaar, de bezuinigingen op WIA en WW en de verhoging van het eigen risico raken ons allemaal. Maar ze worden gemonopoliseerd door de PVV en extreemrechtse partijen zoals FVD en JA21. Zij gebruiken deze aanvallen op werknemers om racisme aan te wakkeren. Zo hopen ze snel te groeien als de ‘anti-establishment’-stem die ‘opkomt voor de gewone man’, terwijl ze zelf geen probleem hebben met het steunen van aanvallen op werknemers.

Eenheid van werkenden kan racisme en extreemrechts verslaan

Om extreemrechts en racistische verdeeldheid te verslaan, is een beweging van werkenden en jongeren nodig die gebaseerd is op eendracht en die strijdt voor de belangen van de hele werkende klasse, inclusief immigranten.

De verantwoordelijkheid om het voortouw te nemen, ligt nu bij de vakbonden – zij kunnen en moeten de kracht van de 1,4 miljoen bij hen aangesloten werkenden mobiliseren om te strijden tegen racistische verdeeldheid en tegen de bezuinigingen van de regering-Jetten. Te beginnen met het organiseren van een nationale demonstratie tegen bezuinigingen, militarisering en racisme, met als eisen fatsoenlijke lonen en arbeidsvoorwaarden voor iedereen, goede financiering van migratieprogramma’s en rechtvaardige migratiewetten. Maar ook tegen sociale problemen als de huisvestingscrisis, massaontslagen en toenemende werkloosheid, die de hele werkende klasse treffen en door extreemrechts worden gebruikt om haat aan te wakkeren.

Als de regering niet toegeeft, is de volgende stap het organiseren van een nationale eendaagse staking tegen de agenda van de regering-Jetten, en tegelijkertijd bereid zijn door te gaan en te escaleren totdat aan alle eisen is voldaan.

Kapitalisme betekent racisme – bouw een strijdbaar socialistisch alternatief

Op dit moment is de werkende klasse politiek dakloos – geen enkele partij in het parlement komt op voor de belangen van de gewone werknemer. Zelfs de SP is bereid tot maatregelen tegen migratie en zette voor de verkiezingen in op samenwerking met partijen als het CDA, die momenteel harde bezuinigingen en aanvallen op werknemers doorvoeren.

Het ontbreken van een linkse, politieke vertegenwoordiging voor de werkende klasse zet de deur verder open voor extreemrechts. Hoewel dat geen programma biedt waar werkenden en jongeren iets aan hebben, zien zij op links geen strijdbaar alternatief dat voor hun belangen opkomt. Dat biedt de extreemrechtse partijen volop kansen om de polarisatie verder aan te jagen.

Om de steunbasis van extreemrechts te ondermijnen en racisme te bestrijden, hebben we een massale, democratisch geleide partij van werkenden en jongeren nodig die op basis van arbeiderseenheid strijdt tegen racisme en discriminatie, voor goede banen voor iedereen, voor voldoende financiering van asielprogramma’s en meer. Die partij moet worden opgebouwd vanuit de arbeidersbeweging en een collectieve politieke stem zijn voor de vakbonden, de daarin georganiseerde werknemers en de nog niet georganiseerde werkers.

Kapitalisme ‘verdeelt en heerst’ maar biedt geen toekomst

Productie voor privéwinst, niet voor menselijke behoeften, vormt de kern van het kapitalisme. Een handjevol kapitalisten en financiële elites beheerst de economie. Hun systeem is gebaseerd op zowel privébezit van de productiemiddelen als op het voortbestaan van concurrerende natiestaten. De logica van het systeem – meer winst, meer concurrentie, meer uitbuiting – leidt steeds weer tot crises. Karl Marx toonde dat al aan en de geschiedenis heeft zijn gelijk inmiddels ruimschoots bewezen.

Daarom is het niet genoeg om alleen tegen bezuinigingen en voor hervormingen te strijden – het kapitalistische systeem is de oorzaak van de crises die de steun voor extreemrechts en racisme doen groeien, crises die politici niet kunnen oplossen omdat ze binnen dat systeem opereren. Het systeem is bovendien afhankelijk van de uitbuiting van migrantenarbeiders en van racistische discriminatie en verdeeldheid om te kunnen blijven bestaan. Om racisme volledig uit te roeien, moeten we een revolutionair, socialistisch alternatief opbouwen dat strijdt voor echte gelijkheid, voor gegarandeerde banen, woningen en voorzieningen voor iedereen, en voor een socialistisch systeem dat is opgezet om de behoeften van alle mensen te dienen, niet om winst te maken. Dat is waar het CWI – het Comité voor een Arbeidersinternationale – voor strijdt.

Meer weten over het CWI in Nederland? Neem contact op via onze Insta-account @CWI_in_NL