Op 17 oktober stroomden ruim 500.000 arbeiders en jongeren de straten van steden en dorpen in heel Frankrijk op om een nieuwe stap te zetten in de strijd tegen Macron en de aanvallen van de Franse kapitalisten op de levensstandaard van de arbeiders.
(Martin Powell-Davies, CWI, vanuit Parijs)
De jeugd was opnieuw prominent aanwezig, met middelbare scholieren en universiteitsstudenten als een groot deel van de demonstranten. Ook arbeiders en hun families kwamen in grote aantallen naar de demonstraties, hoewel de officiële vakbondsdelegaties minder zichtbaar waren dan ze hadden moeten zijn.
In Parijs vulde de mars de straten achter de Place de la République volledig, terwijl deze zich noordwaarts richting de Place de Clichy bewoog. Door de enorme menigte kwam de mars vaak volledig tot stilstand. Duizenden zelfgemaakte spandoeken veroordeelden Macron, bezuinigingen, politiegeweld en eisten een fatsoenlijke opleiding en een betere toekomst voor jongeren. Jongeren klommen op straatmeubilair en steigers om spandoeken en vlaggen te zwaaien, onder luid gejuich. Kreten als “Macron démission” – Macron, treed af! – vulden de lucht, samen met andere leuzen tegen extreemrechts en de politie.
Aanhangers van LFI hadden zich ook gemobiliseerd met spandoeken en stickers om actie te eisen tegen de stijgende kosten van levensonderhoud en om steun te verwerven voor de presidentiële campagne van Jean-Luc Mélenchon in 2027. Het grootbedrijf is er nog niet in geslaagd een kandidaat te vinden die betrouwbaar in hun belang handelt, en het vooruitzicht van een tweede ronde tussen Mélenchon en de populistisch-rechtse Le Pen vergroot de angst van de bazen voor de groeiende oppositie.
Vanaf het allereerste begin was de oproerpolitie nog agressiever dan normaal. Salvo’s traangas vulden al snel de Place de la République, waardoor de mensen die zich voor de mars hadden verzameld, uiteenrenden. Muzikanten die zich daar hadden verzameld om protestliederen te spelen tijdens de mars, moesten vluchten. Zelfs de fastfoodverkopers moesten wegrijden, en ook wij moesten onze kraam tijdelijk verlaten om onze ogen en keel te laten herstellen.
Macron, Le Pen en de rechtse pers hadden kennelijk gekozen voor een strategie om de steun voor de beweging te ondermijnen door hypocriete veroordelingen van ‘geweld’. In plaats van te berichten over de krachtige massademonstraties, richtten de media zich op de uitwisselingen van traangas en vuurwerk tussen een minderheid van demonstranten en de politie, en op de woede die een minderheid van vervreemde jongeren uitte door middel van vandalisme. In het tijdperk van smartphones werden enkele van de meest duidelijke voorbeelden van provocerende politieagenten gefilmd, waaronder een aanval op brandweerlieden. Hun polariserende strategie zal niet slagen, omdat de groeiende woede over de aanvallen op de levensstandaard die door het grootkapitaal worden geëist, zeer diep geworteld is.
De Gauche Révolutionnaire (GR), de Franse afdeling van de CWI, kwam energiek tussenbeide met pamfletten en kranten waarin een programma werd gepresenteerd om de beweging vooruit te helpen. In Rouen vormde een jeugdige GR-groep, bestaande uit zowel bestaande leden als nieuwe sympathisanten, een van de meest levendige onderdelen van de demonstratie in hun stad. In Parijs waren middelbare scholieren met wie ik sprak enthousiast over het idee dat 20 november een dag zou kunnen zijn voor een Europese studentenstaking.
Nationale staking op 5 november
Nu scholen en universiteiten een herfstvakantie hebben, is de volgende geplande actiedag 5 november. De vakbonden hebben dan een nieuwe gecoördineerde, nationale staking van één dag aangekondigd. Belangrijk is dat voor het eerst sinds 2023 niet alleen werknemers in de publieke sector, maar ook vakbondsleden uit de private sector hieraan deelnemen. De mogelijkheid bestaat dat dit uitmondt in een 24-uurs algemene staking. Dit is een belangrijke kans voor de beweging om een volgende stap te zetten door een massale gezamenlijke staking van studenten en werknemers op te zetten. GR stelt voor dat dit wordt gevolgd door een gezamenlijke staking van twee of drie dagen. De vakbonden en linkse leiders zouden het voortouw moeten nemen in het verder versterken van de banden tussen alle verschillende sectoren die strijden, om zo een beweging te creëren die in staat is zowel Macron als de bezuinigingsplannen van de werkgevers te dwarsbomen.