Huisvestingscrisis: van kwaad tot erger

Ondanks de beloften van opeenvolgende regeringen, waaronder het kabinet-Jetten, om de huisvestingscrisis op te lossen, wordt de dagelijkse realiteit voor werknemers en jongeren alleen maar erger. Of je nu huurt of een huis wilt kopen, het is bijna onmogelijk om betaalbare woningen te vinden.

Huren is een nachtmerrie: in de grote steden zijn er wachtlijsten van 8 tot meer dan 10 jaar voor sociale huurwoningen, terwijl er in de ‘middenhuur’ – voor veel mensen al te duur met huurprijzen tussen 932 en 1.228 euro per maand – de 400.000 bestaande woningen niet voldoende zijn. Dan hebben we het nog niet eens over de vrije huursector, waar de gemiddelde huurprijs 1.900 euro per maand bedraagt – meer dan het maandelijkse minimumloon na belastingen!

Ondertussen is de situatie voor kopers, met name starters, niet beter. Met een gemiddelde prijs van 500.000 euro blijft het kopen van een huis voor velen slechts een droom. De meesten die dat wel doen, zijn gedwongen hypotheken af te sluiten – de totale hypotheeklast in Nederland bedraagt bijna een biljoen euro! En de banken en hypotheekverstrekkers verdienen daar een fortuin aan – ze harken 25 miljard euro per jaar binnen aan hypotheekrente.

Het is geen verrassing dat naar schatting 100.000 Nederlanders dakloos zijn, terwijl een kwart van de huurders niet genoeg geld heeft voor andere basisbehoeften. 1 op de 10 volwassenen – 1,4 miljoen mensen – wil verhuizen, maar kan dat niet. Een kwart van de jongeren kan niet op zichzelf gaan wonen, ondanks dat ze dat wel willen, terwijl 40% tot 50% van de studenten gedurende hun hele studie thuis woont. Voor mensen met een beperking en ouderen is de situatie nog erger: voor hen is toegankelijke huisvesting nog minder beschikbaar.

Politiek bewijst alleen lippendienst aan de wooncrisis

Elk nieuw kabinet belooft de huisvestingscrisis op te lossen, en toch doet geen enkel kabinet wat daadwerkelijk nodig is. Integendeel, veertig jaar neoliberaal beleid en ‘de markt zijn gang laten gaan’ hebben hun sporen nagelaten: de bouw van sociale huurwoningen is enorm teruggelopen en veel goedkope woningen zijn gesloopt, verkocht of geliberaliseerd. Het aandeel sociale huurwoningen is gedaald van bijna de helft naar 28% van het totale aantal woningen! Die afbraak is een bewuste keuze door kapitalistische partijen: starters en bewoners worden tegen enorme kosten voor henzelf richting kopen gedreven, wie nog huurt is eigenlijk een ‘loser.’

Jetten heeft ons 10 nieuwe steden en een einde aan de huisvestingscrisis beloofd, maar toch trekt zijn kabinet niet de nodige middelen uit: het huidige defensiebudget is vier keer zo hoog als het budget voor huisvesting, en moet van het kabinet nog verder omhoog.  Zelfs als de belofte van 100.000 nieuwe woningen per jaar tot 2035 zou worden gehaald – en dat is zacht gezegd onwaarschijnlijk – is dat nog lang niet genoeg.

Ondertussen wordt 60% van de huizenprijzen bepaald door de waarde van de grond waarop ze zijn gebouwd. Projectontwikkelaars vullen hun zakken door potentiële bouwgrond goedkoop te kopen en lopen binnen als er gebouwd gaat worden. Deze speculanten drijven de huizenprijzen kunstmatig op. Gemeentes hebben ook grond maar profiteren liever mee van de waardestijging dan dat ze die goedkoop ter beschikking stellen.

Kapitalisme veroorzaakt de huisvestingscrisis

Dit alles wijst op het echte probleem dat ten grondslag ligt aan de crisis: het kapitalistische systeem; een systeem dat om winst draait, een systeem waarin de belangen van verhuurders, kapitaalbezitters en speculanten voorop staan, terwijl miljoenen mensen gedwongen worden de gevolgen te dragen. Internationaal worden arbeiders en studenten geconfronteerd met soortgelijke crises – in Spanje vinden op dit moment massale protesten plaats tegen hun eigen huisvestingscrisis.

STRIJD voor Socialisme vecht voor:

  • Het recht op een veilige en zekere woonruimte voor iedereen.
  • Grootschalige investeringen in de bouw van sociale huurwoningen: voor betaalbare, hoogwaardige en duurzame huisvesting!
  • Haal de rijkdom weg bij de superrijken: wie van de crisis heeft geprofiteerd, moet nu betalen.
  • Beperk het huurniveau tot een betaalbaar maximum; bevries bestaande huren, verlaag te hoge huren.
  • Eerlijke beslissingen over de hoogte van de huren moeten worden genomen door gekozen organen bestaande uit huurders, medewerkers in de woningbouw en vertegenwoordigers van vakbonden.
  • Verstrek goedkope hypotheken met een lage rente voor huizenkopers.
  • Zorg ervoor dat woningbouwprojecten democratisch worden gepland.
  • Maak een einde aan parasitaire grondspeculatie – nationaliseer de grond.
  • Nationaliseer de grote bouwbedrijven, banken, andere hypotheekverstrekkers en vastgoedportefeuilles onder democratische controle van de werknemers – met compensatie alleen voor kleine beleggers en spaarders.

Vecht voor een socialistische verandering

Om voor eens en voor altijd een einde te maken aan de huisvestingscrisis en ander onrecht hebben we een socialistische verandering nodig. Het socialisme, een systeem dat is gebaseerd op de behoeften van mensen, is in staat om – door gebruik te maken van democratisch gecontroleerde centrale planning – de problemen waarmee werkende mensen worden geconfronteerd rechtstreeks aan te pakken en in ieders behoeften te voorzien. Dat is waar STRIJD voor Socialisme, de Nederlandse afdeling van het CWI (Comité voor een Arbeidersinternationale) voor vecht. Ben je het met ons eens? Neem dan contact op en word actief!