(Door Martin Powell-Davies, CWI, vanuit Parijs)
De gezamenlijke sectoroverschrijdende staking op 5 november betekende een nieuwe stap voorwaarts voor de inspirerende massabeweging van arbeiders en jongeren in Frankrijk. De vakbondsfederaties schatten dat 1,6 miljoen mensen in het hele land de straat op zijn gegaan om te demonstreren, waarbij 300.000 mensen in Parijs marcheerden en er ook enorme opkomsten waren in steden als Marseille, Bordeaux en Lille.
Macron en kapitalisten onder druk
Al meer dan een maand houdt een reeks massademonstraties, stakingen en school- en universiteitsstakingen de Franse samenleving in haar greep, waardoor president Macron en de Franse kapitalistische klasse die hij vertegenwoordigt, onder toenemende druk komen te staan. Om maar één voorbeeld van het effect ervan te noemen: op de avond vóór de staking werden de begrotingsvoorstellen van de regering, waarin nog eens 43 miljard euro aan bezuinigingen werd voorgesteld, unaniem verworpen door alle fracties in het Franse parlement, waardoor de gehate Macron gedwongen was het voorstel er uitsluitend met behulp van zijn presidentiële bevoegdheden door te drukken.
De steun voor de staking van 5 november toont aan dat Macrons strategie – waarbij hij de beweging probeert te breken door de oproerpolitie met wapenstokken en traangasgranaten op tieners af te sturen, terwijl hij de protesten probeert af te schilderen als het werk van een gewelddadige minderheid – is mislukt.
Uit opiniepeilingen blijkt dat een meerderheid van de bevolking als geheel achter de stakingsbeweging staat: negen op de tien zijn het ermee eens dat de eisen voor maatregelen tegen de torenhoge kosten van levensonderhoud een legitieme reden zijn om te protesteren. En die steun is het sterkst onder de jongeren, de bevolkingsgroep die het protest het meest heeft aangewakkerd.
Jongeren zijn vastberaden
Veel middelbare scholieren begonnen de dag met hun gebruikelijke blokkades van de schoolpoorten. Bij het Lycée Voltaire in Parijs stonden vuilnisbakken opgestapeld voor de deuren van de school en, net als de hele week al, stond ook hier de politie in een rij opgesteld. Er was één kleine schermutseling met de politie, maar niets ernstigs, en de mate van intimidatie door de politie was de hele dag door inderdaad minder dan tijdens de recente protestdagen. Deze keer kon het ‘revolutionaire orkest’ aan het begin van de mars op de Place de la République spelen zonder te worden verstikt door wolken van traangas!
De vastberadenheid van de jongeren bij de schoolpoorten en tijdens de massale demonstraties van die dag was duidelijk. Ze zijn boos over de vervallen toestand van hun scholen, klassen met ruim 30 leerlingen en een zeer selectief toelatingssysteem voor de universiteit dat de meeste jongeren, en met name studenten uit de arbeidersklasse, de toegang ontzegt tot de opleidingen van hun keuze.
Maar deze specifieke zorgen vormen slechts een deel van een bredere woede tegen een systeem dat hen een toekomst ontzegt, evenals tegen racisme en politieonderdrukking. Zo werd op het Lycée Voltaire een minuut stilte in acht genomen voor de doden en gewonden van de racistische drive-by-schietpartij in Trappes, in de buitenwijken van Parijs, twee weken geleden.
Evenzo: hoewel veel vakbondsleden actie voerden om hogere lonen en lagere prijzen te eisen en om te protesteren tegen banenverlies en bezuinigingen op openbare diensten, maakt dit ook deel uit van een meer algemeen verzet tegen de regering van Macron, evenals van de wens om solidariteit te betuigen met de jongeren, zowel binnen hun eigen gezinnen als in arbeidersgemeenschappen als geheel. Dit kwam tot uiting in een hoge opkomst bij de mars in Parijs, met name vanuit de onderwijssector.
De staking van 5 november werd, veelzeggend genoeg, uitgeroepen als een sectoroverschrijdende staking waarbij zowel de publieke als de particuliere sector betrokken waren. Niettemin bleek uit de vakbondsdelegaties tijdens de mars dat deze nog steeds voornamelijk uit de publieke sector bestond, terwijl er slechts kleinere delegaties uit de particuliere sector zichtbaar waren. Zo reed de metro in Parijs, waar de vakbonden de afgelopen jaren zijn verzwakt, nog grotendeels ongestoord door de actie. Maar het duurde bij de massale demonstratie in Parijs nog vier uur voordat de enorme menigte eindelijk volledig in de mars was opgenomen; de meeste demonstranten liepen gewoon mee met hun familie, vrienden en klasgenoten, in plaats van deel uit te maken van officiële delegaties.
Naar een driedaagse staking
De Franse afdeling van het CWI, Gauche Révolutionnaire, kwam succesvol in actie met een speciale stakingsbijlage van een krant waarin werd opgeroepen tot een escalatie van de actie naar een driedaagse staking en waarin werd benadrukt dat er een regering moet komen die net zo vastbesloten is om voor de arbeidersklasse te vechten als Macron dat is voor de superrijken.
Uit gesprekken met demonstranten blijkt duidelijk dat de kracht van de beweging hoop en vertrouwen wekt dat Mélenchon en de LFI Le Pen en de andere pro-kapitalistische kandidaten bij de presidentsverkiezingen van volgend jaar zouden kunnen verslaan, ook al ligt Le Pen in dit stadium nog steeds voor in de officiële opiniepeilingen. Als de LFI bereid is om de beste krachten onder de arbeiders en jongeren die de stakingsbeweging voortstuwen de hand te reiken, en te helpen bij het opbouwen van strijdbare lokale comités, om zowel de industriële als de politieke strijd te organiseren en te intensiveren, dan zou de beweging daadwerkelijk vooruitgang kunnen boeken en belangrijke overwinningen kunnen behalen voor de Franse arbeidersklasse en de jeugd.